Umowa deweloperska a kredyt hipoteczny
Jeśli planujesz zakup mieszkania od dewelopera i potrzebujesz wsparcia finansowego, koniecznie zapoznaj się z kwestią umowy deweloperskiej oraz kredytu hipotecznego. To zagadnienie budzi wiele pytań, zwłaszcza wśród osób kupujących nieruchomość po raz pierwszy. W tym artykule wyjaśnimy najważniejsze pojęcia oraz wskażemy, na co zwrócić uwagę przy finansowaniu inwestycji deweloperskiej. Dowiesz się m.in. jakie dokumenty są potrzebne, co robić, gdy bank odrzuci wniosek kredytowy i jak zabezpieczyć swoje środki w umowie z deweloperem.
Co to jest umowa deweloperska?
Umowa deweloperska to akt notarialny zawierany między nabywcą a deweloperem na rynku pierwotnym. Zawierając taką umowę, deweloper zobowiązuje się do wybudowania nieruchomości oraz przeniesienia na kupującego prawa własności mieszkania (lub domu) po zakończeniu inwestycji. W praktyce umowa ta szczegółowo określa warunki realizacji budowy, harmonogram płatności oraz termin przekazania lokalu.
Po stronie nabywcy umowa deweloperska rodzi obowiązek zapłaty ustalonej ceny sprzedaży nieruchomości. Często część tej ceny wpłacana jest z góry jako zaliczka lub zadatek. Ważne jest, że umowa deweloperska ma formę aktu notarialnego – oznacza to, że dokument powinien być sporządzony u notariusza. Dzięki temu nabywca uzyskuje większe zabezpieczenie prawne, a cała transakcja jest bardziej wiarygodna dla banku kredytującego.
Zadatek i zaliczka
W umowie deweloperskiej zwykle określa się wpłatę części ceny jako zaliczkę lub zadatek. Zaliczka to wpłata wstępna, która – zgodnie z przepisami – podlega zwrotowi, jeśli kupujący zrezygnuje z zakupu. Jeśli jednak wpłacisz zadatek, a później odstąpisz od umowy, kwota ta przepada na rzecz dewelopera. Zapis o zadatku ma więc charakter kary umownej dla kupującego, co motywuje do dopełnienia formalności. Dobrym rozwiązaniem jest negocjowanie, aby wpłata była zaliczką, co daje większą ostrożność. Jeśli deweloper wywiąże się z umowy, wpłacona kwota zostanie zaliczona na poczet ceny nieruchomości i zmniejszy ostateczną sumę, jaką musisz zapłacić przy odbiorze mieszkania.
Umowa rezerwacyjna i przedwstępna – różnice
W procesie zakupu mieszkania deweloperskiego można spotkać różne typy umów, zanim dojdzie do finalnego aktu notarialnego. Najczęściej stosowane są:
- Umowa rezerwacyjna – prosty dokument, który pozwala na krótkotrwałą rezerwację wybranego lokalu. W zamian za symboliczne opłacenie rezerwacji lokal jest wyłączony z oferty na określony czas (zwykle kilka dni lub tygodni), a sama umowa zawiera tylko podstawowe warunki.
- Umowa przedwstępna – dokument bardziej formalny niż rezerwacyjna, który szczegółowo ustala warunki przyszłej transakcji (cena, termin zawarcia umowy właściwej, zakres zobowiązań stron). Często podpisuje się ją po okresie rezerwacyjnym lub gdy inwestycja jest już gotowa do rozpoczęcia sprzedaży. Umowa przedwstępna może być zwykłą umową pisemną, nie wymaga aktu notarialnego, ale także pośrednio zabezpiecza interesy kupującego.
- Umowa deweloperska – najpełniejszy z tych dokumentów, zawierany po zakończeniu umowy rezerwacyjnej lub przedwstępnej. Ma formę aktu notarialnego i reguluje wszystkie istotne kwestie: obowiązki dewelopera co do realizacji inwestycji, zasady finansowania budowy, terminy odbioru lokalu i przeniesienia własności. Dopiero na jej podstawie bank uruchamia kredyt hipoteczny.
Umowa rezerwacyjna nie jest wymagana przez bank do rozpatrzenia wniosku kredytowego – umożliwia jedynie rezerwację nieruchomości. Podobnie umowa przedwstępna może pomóc nabywcy w przygotowaniu się do zawarcia umowy docelowej, ale nie jest dokumentem uruchamiającym kredyt. Umowa deweloperska jest natomiast dokumentem podstawowym – bez niej bank nie może wypłacić środków na mieszkanie w budowie.
Umowa rezerwacyjna to krótki dokument, często z niewielką opłatą (na przykład 1-5 tys. zł) i trwa zazwyczaj tylko kilka dni lub tygodni. Ma na celu tylko wstępną blokadę mieszkania, bez dużego zobowiązania finansowego ze strony kupującego. Umowa przedwstępna natomiast jest zawierana, gdy inwestycja jest już określona – na przykład gdy deweloper uzyskał pozwolenie na budowę. To umowa bliższa ostatecznej, ale nadal niezawierająca aktu notarialnego, często podpisywana w formie pisemnej. Dopiero po spełnieniu wszystkich warunków (wypłata od dewelopera, zakończenie prac) dochodzi do zawarcia ostatecznej umowy przenoszącej własność nieruchomości.
Co bank sprawdza w umowie deweloperskiej?
Bank, rozpatrując wniosek kredytowy, analizuje zapisy umowy deweloperskiej. Szczególną uwagę zwraca na następujące kwestie:
- Harmonogram płatności – bank chce wiedzieć, kiedy i ile trzeba wpłacić na rachunek deweloperski w kolejnych etapach budowy. Dzięki temu może dopasować przelewy z kredytu do postępu prac.
- Rachunek powierniczy – instytucja sprawdza, czy środki klienta (wpłacone jako zaliczki) oraz transze kredytu będą przechowywane na bezpiecznym, specjalnym koncie (mieszkaniowym rachunku powierniczym). Obecnie standardem jest, aby deweloper prowadził właśnie rachunek powierniczy (otwarty lub zamknięty), który chroni wpłacone pieniądze nabywcy.
- Termin przekazania lokalu i opóźnienia – bank chce wiedzieć, kiedy nastąpi zakończenie budowy i przeniesienie własności. Sprawdzane są też kary umowne w razie opóźnień. Bank chce mieć pewność, że kredyt będzie spłacany zgodnie z planem, nawet gdy budowa się opóźni, i że ewentualne odsetki nie obciążą kupującego ponad normę.
- Standard wykończenia – zapis o standardzie (np. jako załącznik do umowy deweloperskiej) jest istotny, bo bank na tej podstawie określa wartość nieruchomości i zabezpieczenie kredytu. Dokładny opis wykończenia lub wyposażenia może wpłynąć na ostateczną wycenę mieszkania przez rzeczoznawcę.
- Rzetelność inwestycji – bank sprawdza, czy deweloper ma pozwolenie na budowę, czy lokal nie ma żadnych obciążeń prawnych (np. hipoteki, służebności itp.) oraz czy nabywana nieruchomość wpisuje się w wymagania banku (musi być ujawniona w księdze wieczystej lub gotowa do wpisu po przeniesieniu własności). Dodatkowo instytucja ocenia sytuację prawną i finansową dewelopera – czy nie toczy się na nim postępowanie upadłościowe albo windykacyjne. Wszystkie te szczegóły bank uwzględnia w procesie decyzyjnym, aby minimalizować ryzyko niewypłacalności dewelopera i zabezpieczyć własne środki.
Ponadto bank sprawdza ogólną wiarygodność kredytobiorcy – analizuje zdolność kredytową, historię w BIK czy inne zobowiązania. Jednak podstawą wypłaty kredytu na mieszkanie z rynku pierwotnego jest właśnie umowa deweloperska zawierająca harmonogram i bezpieczne gwarancje (rachunek powierniczy, np.). Bez podpisanej umowy (lub równoważnego dokumentu z podpisem notariusza) bank nie rozpocznie wypłaty środków.
Umowa deweloperska przed czy po złożeniu wniosku kredytowego?
Wiele osób zastanawia się, czy podpisanie umowy deweloperskiej jest konieczne przed złożeniem wniosku o kredyt hipoteczny. Z punktu widzenia banku ważne jest, by umowa deweloperska była już zawarta na etapie uruchomienia środków. Jednak nie zawsze trzeba mieć ją podpisaną na samym początku procesu. Na wcześniejszym etapie wystarczy zwykle umowa rezerwacyjna lub umowa przedwstępna, które pozwalają na złożenie wniosku kredytowego. W praktyce część banków dopuszcza złożenie wniosku nawet bez pełnej umowy deweloperskiej, opierając się np. na umowach rezerwacyjnych i analizując indywidualną zdolność kredytową klienta.
Jeśli jednak podpiszesz umowę deweloperską jeszcze przed decyzją kredytową, pamiętaj o ryzyku. W przypadku odmowy kredytu możesz stracić wpłacony zadatek lub zaliczkę na poczet ceny mieszkania. Dlatego warto zawrzeć w umowie klauzulę pozwalającą odstąpić od niej na wypadek nieuzyskania finansowania oraz gwarantującą zwrot wpłaconych środków. Wielu kupujących najpierw stara się uzyskać promesę kredytową (wstępną zgodę banku), a dopiero potem finalizuje umowę z deweloperem. Alternatywnie można pozostać przy umowie rezerwacyjnej do czasu wypłaty środków z kredytu, co wiąże się z mniejszym ryzykiem finansowym.
Należy pamiętać, że umowa deweloperska staje się kluczowa w momencie uruchamiania kredytu. Banki z reguły nie wypłacają kolejnych transz finansowania bez przedstawienia zawartego aktu notarialnego. Oznacza to, że nawet jeśli wnioskowałeś o kredyt na podstawie umowy rezerwacyjnej, to ostatecznie bez umowy deweloperskiej bank nie uruchomi środków. Dlatego dobrze jest negocjować terminy płatności – tak, aby dopasować je do uzyskania decyzji kredytowej.
Ryzyka związane z umową deweloperską i kredytem
Podpisanie umowy deweloperskiej zawsze niesie ze sobą pewne ryzyko dla nabywcy, szczególnie gdy kupujący zamierza sfinansować zakup kredytem. Oto najważniejsze zagrożenia:
- Utrata zadatku lub zaliczki – jeśli umowa przewiduje zadatek i bank odrzuci wniosek kredytowy, deweloper może zatrzymać tę wpłatę. Nawet jeśli umowa przewiduje zaliczkę, brak zapisu gwarantującego zwrot środków w razie braku kredytu może oznaczać utratę wpłaconych pieniędzy.
- Odsetki od kredytu w okresie budowy – po wypłacie transz kredytu przed ukończeniem budowy kredytobiorca płaci już odsetki (i prowizję). W razie opóźnień dewelopera nabywca spłaca je dłużej, co zwiększa koszt całkowity.
- Dodatkowe koszty inwestycji – zmiana zakresu prac lub standardu wykończenia może wymagać dopłat. Bank nie zawsze pokryje całość tych dodatkowych kosztów, co oznacza, że musisz mieć oszczędności na zwiększenie wkładu własnego lub oddzielnego finansowania.
- Brak gwarancji ceny – termin oddania inwestycji jest odległy, a cena rynkowa może się zmienić. Jeśli kursy materiałów budowlanych rosną, deweloper może żądać dodatkowej wpłaty, co może wpłynąć na całkowitą kwotę potrzebną do finansowania.
- Zobowiązania umowne – przy opóźnieniach inwestycji bank może wymagać od nabywcy spłaty odsetek od rozliczonych transz kredytu, nawet jeśli mieszkanie nie jest jeszcze gotowe do odbioru.
- Ryzyko zmiany oprocentowania kredytu – jeśli masz kredyt ze zmiennym oprocentowaniem (np. powiązanym ze stawką WIBOR), w przyszłości wysokość rat może wzrosnąć. Zmiany stóp procentowych lub marży banku mogą sprawić, że miesięczne obciążenia będą wyższe niż zakładasz na początku. Przy planowaniu budżetu należy brać pod uwagę tę możliwość.
Mimo tych zagrożeń, kupując mieszkanie z kredytem, można zminimalizować ryzyko poprzez dobre przygotowanie finansowe i uwagę przy negocjowaniu umowy. Uważne czytanie klauzul umowy deweloperskiej oraz wcześniejsze skonsultowanie się z doradcą finansowym lub prawnikiem znacznie zwiększa bezpieczeństwo transakcji.
Jak zabezpieczyć się przy umowie deweloperskiej?
W praktyce istnieje kilka sposobów na zminimalizowanie ryzyka związanego z zakupem mieszkania od dewelopera. Warto o nich wiedzieć i wykorzystać przy negocjacjach:
- Rachunek powierniczy – obecnie jest to obowiązek dewelopera. Wszystkie wpłaty (zarówno twoje, jak i kredytowe) trafiają na specjalne konto powiernicze w banku. Deweloper dostaje pieniądze etapami po zakończeniu kolejnych etapów budowy. Dzięki temu, jeśli inwestycja zostanie przerwana lub opóźniona, bank nie wypłaci pełnych środków deweloperowi i zabezpieczy twoje pieniądze.
- Rodzaje rachunków powierniczych – istnieją dwa modele takich kont: w otwartym rachunku powierniczym bank wypłaca deweloperowi kolejne transze po wykonaniu etapów budowy. W zamkniętym rachunku powierniczym środki są blokowane do momentu zakończenia całej inwestycji. Obecnie większość inwestycji realizowana jest z otwartym rachunkiem powierniczym, co daje większą ochronę nabywcom.
- Umowa rezerwacyjna – przy wątpliwościach co do uzyskania kredytu można najpierw podpisać prostą umowę rezerwacyjną. Za niewielką opłatą rezerwacyjną zarezerwujesz mieszkanie, a umowę deweloperską zawrzesz później, już z promesą kredytową.
- Klauzula kredytowa – w samej umowie deweloperskiej można zawrzeć zapis, że umowa wygasa, a wpłacone środki wracają do nabywcy, jeśli bank nie udzieli kredytu. Choć prawo tego nie wymaga, dobra praktyka i negocjacje z deweloperem mogą przynieść taki zapis, chroniąc nabywcę w przypadku odmowy finansowania.
- Promesa kredytowa – aby zwiększyć swoją wiarygodność, warto wcześniej zdobyć promesę kredytową (wstępne potwierdzenie zdolności kredytowej przez bank). W ten sposób deweloper zobaczy, że masz duże szanse na finansowanie, a bank ma gotowość wsparcia transakcji.
- Ubezpieczenie niskiego wkładu – jeśli nie masz pełnego wkładu własnego (np. 20%), bank często oferuje ubezpieczenie. Choć to dodatkowy koszt (ok. 1-2% kwoty kredytu), zabezpiecza cię przed koniecznością wniesienia większej wpłaty początkowej. Warto to rozważyć, jeśli potrzebny wkład własny jest o kilka procent wyższy niż możesz w tej chwili zebrać.
- Wsparcie doradcy finansowego lub prawnika – skonsultuj umowę z ekspertem, by upewnić się, że nie zawiera niekorzystnych warunków. Doradca kredytowy pomoże dobrać najlepszą ofertę bankową, a prawnik oceni zapisy umowy deweloperskiej. Profesjonalne wsparcie przyspiesza proces i daje pewność, że wszystkie aspekty finansowe i prawne są dopilnowane.
Stosując te środki ostrożności, zyskasz większą pewność, że transakcja deweloperska przebiegnie sprawnie i bez niespodzianek.
Proces kredytowy przy zakupie mieszkania od dewelopera
Zakup mieszkania na kredyt od dewelopera wiąże się z pewną procedurą. Oto najważniejsze etapy procesu kredytowego:
- Złożenie wniosku kredytowego – zbierz niezbędne dokumenty: zaświadczenia o dochodach, dokument tożsamości, umowę deweloperską (lub rezerwacyjną) oraz inne wymagane załączniki. Wiele banków wymaga wypełnionego wniosku online lub papierowo, a do wniosku trzeba dołączyć umowę deweloperską (jeśli jest) lub inne potwierdzenie zakupu.
- Decyzja kredytowa – bank analizuje zdolność kredytową i warunki umowy. Po pozytywnym przejściu weryfikacji wydaje decyzję o przyznaniu kredytu. W tym momencie otrzymasz ofertę kredytu zawierającą parametry: kwotę, oprocentowanie, prowizję i harmonogram spłat.
- Podpisanie umowy kredytowej – po akceptacji warunków zawierasz umowę kredytową (również podpisywaną w formie dokumentu bankowego). W tym akcie określa się obowiązki banku (wypłata środków) oraz twoje (spłata rat) wraz z harmonogramem.
- Wypłata środków – bank uruchamia kredyt w transzach zgodnie z harmonogramem budowy. Środki przekazywane są na rachunek powierniczy dewelopera etapami budowy. Na zakończenie inwestycji (po podpisaniu protokołu odbioru) bank wypłaca ostatnią transzę, umożliwiając spłatę końcowej części ceny.
- Ostateczna umowa przeniesienia własności – po zakończeniu budowy podpisuje się umowę przeniesienia własności (umowę przyrzeczoną). Na jej podstawie bank wypłaca resztę środków z kredytu, a ty stajesz się pełnoprawnym właścicielem mieszkania. Kolejnym krokiem jest wpisanie cię do księgi wieczystej jako właściciela nieruchomości.
- Ubezpieczenie nieruchomości – zwykle przed wypłatą pierwszej transzy bank wymaga zawarcia polisy ubezpieczeniowej na mieszkanie od ognia i innych zdarzeń losowych. Warto ustalić z bankiem wymagany zakres ochrony, aby nie mieć żadnych przeszkód formalnych przy wypłacie środków.
- Spłata kredytu – po spełnieniu wszystkich warunków i przekazaniu mieszkania rozpoczyna się spłata rat kredytu zgodnie z ustalonym harmonogramem. Musisz systematycznie regulować płatności, aby nie dopuścić do zaległości i cieszyć się własnym mieszkaniem bez dodatkowych problemów.
Pamiętaj, aby przed każdym etapem dokładnie sprawdzać dokumenty. Dzięki temu proces przejdzie płynniej, a ty będziesz gotowy na wszystkie kolejne kroki.
Dodatkowe koszty związane z zakupem
Kupując mieszkanie od dewelopera, oprócz ceny samej nieruchomości musisz uwzględnić także inne opłaty. Najważniejsze z nich to:
- Opłata notarialna – każdy akt notarialny wymaga uiszczenia taksy notariusza. Umowa deweloperska jest podpisywana u notariusza, a koszty jego pracy dzielą się zwykle po połowie między strony. Przy podpisaniu ostatecznego aktu przeniesienia własności to kupujący zwykle ponosi całość opłaty.
- Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) – w przypadku kupna mieszkania na rynku pierwotnym (bezpośrednio od dewelopera) nie płaci się PCC, gdyż transakcja oparta jest na akcie deweloperskim, a nie umowie kupna-sprzedaży. To jedno z ułatwień dla kupującego.
- Wpis do księgi wieczystej – po dokonaniu wpisu własności w Księdze Wieczystej należy uiścić sądową opłatę stałą (obecnie około 200-300 zł). Jeśli bank udziela kredytu, zwolnienia z VAT czy PCC są określone ustawowo.
- Ubezpieczenie mieszkania i kredytu – bank będzie wymagał (najczęściej) zawarcia polisy ubezpieczeniowej na mieszkanie od ognia i innych zdarzeń losowych. Dodatkowo, jeśli wkład własny jest niewystarczający, konieczne może być wykupienie ubezpieczenia niskiego wkładu kredytowego.
Znajomość tych kosztów pozwoli lepiej oszacować łączny budżet potrzebny na sfinalizowanie transakcji.
Najczęściej zadawane pytania
Czy muszę podpisywać umowę deweloperską przed złożeniem wniosku o kredyt? Nie zawsze. Na wstępnym etapie możesz mieć tylko umowę rezerwacyjną lub przedwstępną. Wniosek kredytowy można rozpocząć nawet na podstawie umowy rezerwacyjnej. Do wypłaty środków bank jednak zwykle wymaga już podpisanej umowy deweloperskiej.
Co zrobić, jeśli bank odmówi mi kredytu po podpisaniu umowy? Przede wszystkim sprawdź, czy umowa zawiera klauzulę zabezpieczającą takie ryzyko (prawo odstąpienia od umowy w razie braku kredytu). Jeżeli nie, złóż wniosek kredytowy w innym banku lub negocjuj z deweloperem inne rozwiązanie (np. przesunięcie terminu podpisania aktu). W najgorszym przypadku faktycznie możesz stracić zaliczkę lub zadatek, dlatego lepiej uzyskać promesę kredytową wcześniej.
Czy bank może sprawdzić stan prawny działki, na której powstaje inwestycja? Tak. Bank musi mieć pewność, że deweloper ma prawo do budowy i że nie toczy się żadne postępowanie (np. sądowe czy upadłościowe). Dzięki temu minimalizuje swoje ryzyko (np. gdy deweloper upadnie, zabezpieczeniem jest rachunek powierniczy i inne gwarancje).
Jakie dokumenty są mi potrzebne do wniosku kredytowego? Zazwyczaj bank chce: dowód osobisty, zaświadczenia o dochodach, wyciągi z konta, umowę rezerwacyjną lub deweloperską, wycenę nieruchomości (opcjonalnie wykonywaną na podstawie projektu) oraz zaświadczenie o zatrudnieniu. Konkretna lista może różnić się w zależności od banku, warto to sprawdzić przy wyborze oferty.
Co się stanie po podpisaniu umowy kredytowej? Po podpisaniu umowy kredytowej bank uwalnia środki zgodnie z ustalonym harmonogramem. Wypłaty odbywają się na rachunek powierniczy, a Ty opłacasz kolejne transze budowy. Odbierając mieszkanie, będziesz musiał podpisać finalny akt notarialny (umowę przeniesienia własności) oraz uregulować ewentualną brakującą część wpłaty za lokal przy użyciu pozostałych środków z kredytu.
Te odpowiedzi powinny pomóc zrozumieć najważniejsze kwestie praktyczne. Jeśli masz dodatkowe pytania, zachęcamy do kontaktu ze specjalistami (bankiem lub doradcą), którzy mogą udzielić bardziej szczegółowych informacji.
Lokum Deweloper – bezpieczne inwestycje mieszkaniowe
Lokum Deweloper to lokalny deweloper z wieloletnim doświadczeniem. Spółka realizuje inwestycje w Gdańsku i okolicznych miejscowościach, oferując klientom nowoczesne mieszkania i domy. Inwestycje Lokum cechują się przejrzystą dokumentacją i dbałością o jakość wykończenia. W każdej umowie deweloperskiej znajdują się szczegółowy harmonogram prac oraz zapis o rachunku powierniczym, co zwiększa bezpieczeństwo całej transakcji.
Lokum buduje zarówno kameralne osiedla domów jednorodzinnych (np. w Chwaszczynie), jak i większe kompleksy wielorodzinne. Przykładowo w najnowszych inwestycjach można znaleźć działki o powierzchni od kilkuset metrów kwadratowych czy przestronne mieszkania z dużymi tarasami. Deweloper transparentnie informuje o kosztach i etapach budowy, dzięki czemu kupujący dokładnie wie, kiedy nastąpi przekazanie lokalu. Kupując mieszkanie u dewelopera Lokum, możesz liczyć na wsparcie pracowników biura sprzedaży – otrzymasz informacje nie tylko o samym lokalu, ale także pomoc w przygotowaniu dokumentów do banku. Więcej informacji o aktualnej ofercie znajdziesz na stronie internetowej firmy Lokum (lokum.gda.pl).
Przykładowa oferta firmy Lokum obejmuje m.in. domy i mieszkania pod Gdańskiem, takie jak osiedla Błoga Bysewska czy Zakątek Tuchomski. Wszystkie inwestycje prowadzone są z zachowaniem obowiązujących przepisów – w tym obowiązków wynikających z ustawy deweloperskiej. Dzięki temu możesz mieć pewność, że zakup nieruchomości będzie bezpieczny, a formalności kredytowe sprawnie poprowadzone przez specjalistów Lokum.
Koszty notarialne i podatkowe: Lokum informuje też o pozostałych opłatach – na przykład koszty notarialne są dzielone pół na pół przy umowie deweloperskiej, a całe przeniesienie własności pokrywa kupujący. Firma odpowiada na pytania klientów dotyczące podatku PCC (którego nie trzeba płacić przy zakupie od dewelopera) oraz procedury wpisu do księgi wieczystej. Dzięki takiemu wsparciu kupujący ma jasność, ile zapłaci „pod kreską” i jak bezpiecznie przejść przez cały proces kredytowania.
Lokum Deweloper to przykład firmy, która dostosowuje warunki sprzedaży mieszkań do potrzeb klientów i współpracuje z bankami na etapie kredytowania. Inwestycje tej firmy realizowane są w dogodnych lokalizacjach Trójmiasta i okolic, łącząc zalety ciszy przedmieść z dobrym dojazdem do centrum. Dzięki transparentności i elastyczności Lokum, wiele rodzin z Trójmiasta sfinansowało swoje nowe domy i mieszkania z pomocą kredytu hipotecznego.